☁️ "न भित्र खोक्रो, न बाहिर बोक्रो, गुलियो कसार

पूर्वको ढोका खोलेर हेर्दा लागेछ असार।" 🌾
नेपालको कृषिमूलक समाजमा ‘असार’ केवल पात्रोको एक महिना होइन—यो हाम्रो भविष्य रोप्ने, संस्कृति सिउर्ने, र हिलोमा रम्ने समृद्ध सन्देश हो।

असार महिना त  सिँचाइ, रोपाइँ, सहकार्य र आशाको महिना हो। आकाशबाट रसाएका बादल, खेतमा फुर्सद नपाएका किसान, टाउकोमा डोको, हातमा कोदालो र मनमा सपना—यही त हो असारको रूप।
यो महिना वर्षाको उपहार हो। असारको पानी हिलो बनाउँछ, हिलोले बाली उमार्छ, बालीले देश पाल्छ। किसानका हातबाट माटोमा पुगेका धानका बीउ नै देशको अन्नभण्डार र आर्थिक मेरुदण्ड हुन्।असार महिनाको आगमनले प्रकृति नयाँ रूप लिन्छ। हरियाली बढ्छ, बादलहरू घुम्मड हुन्छन्, र भूमिले नयाँ सुगन्ध फैलाउँछ। यस महिनाको बादल, हावा र बर्फाले मानिसको मनमा नयाँ उर्जा र आशा भरिदिन्छ।

शब्दमा सार नहुन सक्छ, तर जीवनमा भने पूर्ण अर्थ बोकेको महिना – असार
संस्कृतमा "आषाढ", लोकभाषामा "असार" भनेर चिनिने यो महिना नेपाली भूमिमा वर्षा, मेहनत र उत्पादनको समागम हो। शब्दशः यसको अर्थ 'सार नभएको' भए पनि, वास्तवमा असारले हाम्रो जीवनको सार बोकेको हुन्छ।
जब असार लाग्छ, आकाशबाट बग्ने पानीसँगै नेपाली किसानहरूको जोश पनि झन् बढ्छ। "मानो छरेर मुरी उमार्ने" यही समय हो—जहाँ मेहनतको बीउ रोपिन्छ र आशाको फल मङ्सिरमा भित्र्याइन्छ।

असारे गीत असारको आत्मा
असारे गीत मात्र मनोरञ्जन होइन, यो परम्परा, प्रेम र उत्पादनको उत्सव हो। असारे भाका सुन्दै खेतमा काम गर्दा थकान पनि नाच्न थाल्छ। गीतले हिम्मत दिन्छ, आशा दिन्छ र साँचो नेपालीपन महसुस गराउँछ।असार महिनाको विशेषता असारे गीतमा पनि झल्किन्छ। खेतमा रोपाइँ गर्दा गाइने यी गीतहरू जीवनका बिभिन्न पक्षलाई झल्काउँछन्—मिलन, विछोड, प्रकृति, करुणा, हास्य र अन्य भावनाहरू। यी गीतहरू नेपाली संस्कृतिको अभिन्न अंग हुन्।

दही चिउरामा स्वाद मात्रै होइन, स्वाभिमान पनि
असार १५ को दही चिउरा केवल खाद्य परिकार होइन—त्यो कृषिप्रति आदर प्रकट गर्ने दिन हो। घरकै दही, ढिकीको चिउरा, आँप, केरा, अचार—यी सबै मिलेर ‘माटोको स्वाद’ दिन्छन्।स्वास्थ्यका दृष्टिले पनि यो दिन शरीरलाई शान्त पार्ने, पेट सफा राख्ने, ताकत दिने परिकारहरूसँग जोडिएको छ. असारको १५ गते नेपालभरि धूमधामका साथ मनाइने दिन हो। यो दिन राष्ट्रिय स्तरमा "धान दिवस"का रूपमा पनि मनाइन्छ।

असारे फूल: मौसमको संकेत, संस्कृतिको श्रृङ्गार
असार लागेपछि जब डिल, बारी र बाटाहरूमा ढकमक्क फुल्ने रंगीन फूलहरू देखिन्छन्, तब गाउँघरका मानिसहरू भन्छन्—"असार आयो!"

यही फूललाई हामी "असारे फूल" भनेर चिन्छौं। यसको नाम फूलको जातअनुसार होइन, फुल्ने समय अनुसार राखिएको हो। असार महिनामै मात्र फुल्ने भएकाले यसको विशेषता यत्तिकै अलग छ। यसको फुलाइ केवल सौन्दर्यको प्रतीक मात्र होइन, प्रकृतिले दिएको संकेत पनि हो—अब बर्खा सुरु भयो, अब खेतमा बिउ रोप्ने बेला आयो।रोपाराहरूका निधारमा टीका र कपालमा सिउरिएको फूल—यी सबै असारको सौन्दर्य हुन्।

असार महिना केवल एउटा महिना मात्र होइन, यो हाम्रो भविष्यको बीउ हो। यसले हामीलाई आशा, उर्जा र जीवनको नयाँ सुरुवातको सन्देश दिन्छ। असारको स्वागत गरौं, कृषिको महत्वलाई सम्झौं, परम्परालाई बचाऔं र भविष्यको सपना साकार गरौं।

शब्दमा नहोस् सार,
जीवनमा छ असार।
हिलोको त्यो उज्यालो छाया,
रोपाइँको भाकामा लेखिएको माया।