मरेको कुखुराको मासु खाएर एकै परिवारका दुई बालकको ज्यान गयो ! कैलालीमा डरलाग्दो घटना

कैलालीको चुरे गाउँपालिका–३ मा एउटा परिवारको लागि यो घटना कहिल्यै नबिर्सिने बन्यो।
मरेको ब्रोइलर कुखुराको मासु खाएका ५ वर्षीय दीपक ताम्राकार र उनका ८ वर्षीय दाजु भीम ताम्राकारको उपचारका क्रममा शनिबार निधन भयो। सोही मासु खाएकी २८ वर्षीया आमा राधिका ताम्राकार र ३ वर्षीय भाइ दिपेश ताम्राकार अझै गम्भीर अवस्थामा सेती प्रादेशिक अस्पतालमा उपचाररत छन्।

यो पहिलो घटना होइन।

अघिल्ला वर्षहरूमा पनि मरेको वा बिग्रिएको कुखुराको मासु खाएर मानिसको ज्यान गएका घटनाहरू पटक-पटक भएका छन्। २०८१ मंसिरमा अछाममा १५ वर्षीय कमल विकको यस्तै घटनामा मृत्यु भएको थियो। त्यसअघि २०७६ मा बैतडीमा १५ वर्षीया पुष्पा पार्कीसहित एकै परिवारका १० जना बिरामी परेका थिए।

फार्ममा समस्या छैन भन्छ सरकार, तर...

पशु सेवा विभागका महानिर्देशक डा. उमेश दाहालले कैलालीको यो फार्ममा जाँच गर्दा कुखुरा र दानामा कुनै समस्या नदेखिएको बताएका छन्। विशेषज्ञ टोलीले परीक्षण गर्दा केही नभेटिएको उनको भनाइ छ। प्रहरीले भने थप अनुसन्धान गरिरहेको छ।

तर सरोकारवालाहरूको चिन्ता ठूलो छ

कुखुरा फार्महरूमा तौल छिटो बढाउन र चाँडै बेच्न एन्टिबायोटिक तथा विभिन्न औषधि जथाभावी प्रयोग भइरहेको आरोप लाग्ने गरेको छ। एनिमल नेपालकी सुलक्षणा राणाले यसअघि नै कुखुराको मासुमा एन्टिबायोटिकको अत्यधिक प्रयोगले मानव स्वास्थ्यमा खतरा निम्त्याएको र ‘एन्टिमाइक्रोबियल रेसिस्टेन्स’ (औषधि प्रतिरोधी ब्याक्टेरिया) को जोखिम बढेको बताएकी थिइन्।

सरकारले सन् २०१६ देखि नै कुखुराको दानामा एन्टिबायोटिक प्रयोगमा पूर्ण रोक लगाएको छ। तर, व्यवहारमा साना किसानहरूले घरेलु दाना बनाउँदा, पानीमा मिसाएर वा सुई दिएर पनि औषधि हाल्ने गरेको गुनासो आउने गरेको छ। धेरैजसो किसानले युट्युब र सोसल मिडियाबाट सिकेर ग्रोथ प्रमोटर औषधि प्रयोग गर्ने गरेको भेटिन्छ।

कस्ता औषधि प्रयोग भइरहेका छन् ?

नेपालका पशु औषधि पसलहरूमा टेट्रासाइक्लिन, एन्रोफ्लोक्सासिन, कोलिस्टिन, टाइलोसिन जस्ता एन्टिबायोटिक सजिलै पाइन्छन्। यिनीहरूमध्ये धेरैलाई वृद्धि प्रवर्धक (ग्रोथ प्रमोटर) को रूपमा प्रयोग गरिन्छ, जुन विश्व स्वास्थ्य संगठनले नै जोखिमपूर्ण मानेको छ।
युरोप, अमेरिका र भारतले पनि यस्ता औषधिलाई ग्रोथ प्रमोटर बनाउन प्रतिबन्ध लगाइसकेका छन्। तर नेपालमा सीमा क्षेत्रबाट भारतबाट अवैध रूपमा कुखुरा र चल्ला आउने क्रम पनि जारी छ।

के गर्नुपर्छ ?

यो घटना एउटा चेतावनी हो।

मरेको, बिरामी वा अस्वाभाविक देखिने कुखुराको मासु कहिल्यै नखानुहोस्।

बजारबाट किन्नुहुन्छ भने पनि राम्रोसँग पकाएर मात्र खानुहोस्।

सरकारले अनुगमन कडा बनाउनुपर्छ, फार्महरूलाई जिम्मेवार बनाउनुपर्छ र जनतालाई सचेत गराउनुपर्छ। किनकि यो जोखिम हाम्रो प्लेटसम्म आइपुगेको छ।